قووعا گونو

حميد آرغيش

 

پاييزين چيسكين‌لي ، دوُمانلي گونو آيازيييردي. لوتله‌شمكده اوْلان ويشنه، شاه پاليد، قوُش كيرازي، هولو آغاجلاري قيلينج تك كسه‌ن سازاقدان قوُرو شوي‌لرين ترپه‌ديرديلر. باغچالي حيه‌طين عمارت اولان طرفينده، سرين هاواني سايمادان «قاسيم خان» اوزه‌رينه دؤشنه‌كلي تختين اوستونده اوْتورموشدو. «اوْ» چليم‌لي و دوْلو گؤوده‌سيني بير آز قالديراراق ألينده اوْلان سومويو، مؤهره‌لرله تيكيلميش دووارا زنجيرله‌نن ايته توُللادي. سونرا اؤزو اوْتوردوغو يئردن قالخيب ايته ساري آدديملادي.

دوم آغ رنگده اوْلان هوندور ايت ديشلرين قيجيردا ـ قيجيردا هافيلدادي. زنجيرين قيسا اولدوغو اوچون، ايت گوجلو قيچلاري اوسته قاوزاناراق، زنجيردن قوُرتولماغا نه قده‌ر گوجله‌نيرديسه باجاريقلي اوْلموردو. نئچه لحظه آياقلاري اوسته سومويه چاتماق اوچون ديرناقلاري جايناقلاريندان ائشييه چيخميش أللري ايله هاواني سؤكوردو.

«قاسيم خان» ايسه سومويو گؤتوروب ايتين أللري چاتاجاغيندان بير آز آرالي ساخلاياراق، اونو اؤجه‌شديرمه‌يه چاليشيردي. «قاسيم خان» ايتين او دوُروموندان، سومويه چاتماق اوچون اؤزوندن چيخارتديغي غضبلي سسلريندن لذت دوُيور، گولومسه‌ييردي. ايتين بوغازينا باغلانان كمسييين زنجيري جيريلداييردي.

«قاسيم خان» ايتي آرتيق اؤجه‌شديرمه‌دن قوْرخوب، سومويو بوُراخدي. ايت ده كيچيك بير سيچراييشلا گؤيده توتدو.

«قاسيم خان» راضي‌ليفلا :

 ـ «ايكي گون آج قالما ياخشي ييرتيجي ائديب!» ـ دئدي. «آي قانيقميش حئيوان! ايندي بير داينا آييني‌ دا سؤكه‌بيلرسن..».

ايت بير آندا سومويو يئييب، يئني‌دن هافيلداماغا باشلاميشدي. آغزينين سويو سوزوردو دامجي ـ دامجي. هله آجليغي سؤنمه‌ميشدي.

ـ «يوخ حئيوان! صاباح گون اورتاياجان دؤزمه‌لي‌سن. هله‌ليك بسيندي...».

بيردن: « ”قوبوش“! منيم قليانيمي گتير!» دئيه باغيردي.

ـ «گتيرديم.. گتيرديم خان!». دئييب، اوجا بويلو ، ساده گئيملي، آريقليقدان كؤكس سوموكلري ساييلان بير كيشي، سويو ساريمتيل اولان قلياني خانين اوتوردوغو تختين اوستونه قويدو.

ـ «فقط گئجه بير آز سوموك آتارسان گوجسوزلمه‌يه، بير آز دا قان يئديز..».  

نئچه لحظه قلياني چكمكه‌يه مشغول اوْلوب، سوسدو. سونرا!

- «نه دئدي ”قلينج“؟! ايتي قاپلانلا بوْغوشدورمايا گتيره‌جك‌مي؟ شرطي بوْينونا آلديمي؟».

الي قوْلتوق دورموش قوبوش حسرتله خانين قليان چكمه‌ييني سئير ائدير، وجودي بير حبّه قندجه تيريه‌ك‌دن اؤتوردو. نئچه لحظه خانين سؤزونو ائشيتمه‌ين كيمي چاشباش قالدي. لاكين بيردن دئدي:

ـ «خان ساغ اوْلسون! بيله‌سينه دئديم.. سيز كي بو عنادچي ائلاتلاري تانيرسينيز، هله ده آدام اوْلماييب‌لار دئييردي ”قوُردئش“ سورو ايتي دير بوْغوشسا...»

خان باغيراراق سؤزونو كسدي:

«نمنه؟ اوْ ، دؤرد پارا كندين خاني‌نين سؤزو اوسته سؤز دانيشير..!»

ـ «خان ساغ اوْلسون! بيخود ائله‌ر! ائله كي بيلدي قبول ائتمه‌سه او بير تيكه يئر ده گئدير نه غلط دارتا بيلر؟ گتيره‌ر گؤزو ده چيخار..».

 خان دن دوشموش دوْلو بيغلاريني چئينه‌يه‌رك :

ـ «به ندن زيققيلدايير» ميريلداياراق سوْرو وئردي.

ـ «ظاهيرده ايت اوْغلونون‌دور، اونا بير شئي اولماسيندان قوْرخور..».

ـ «جهنّمه!!»، دئيه‌رك صحبتي بيتيردي.

قوبوش سوسدو. خان آرا وئرمه‌دن نارگيله‌ني ماراقلا سوْمورور ذوق آليردي. تيريه‌يين دادي داماغينا چيخديقجا، رنگ ـ روفو بوزارييردي. مخمور  ـ مخمور دوشونوردو:

« بو دؤرد كند ده ”قيليج“ قاباغيمدا دوروب. اونون اؤزو و سوروسونون داماري دا بو قوردا بنزه‌ر مودهيش، مرمي‌يه گلمز، داوا كار سالماز ايته باغلي‌دير. سونرا ”قارا چمن“ گه‌دييي..

ـ «صاباح يولداشيم ”زؤهراب“خان بورا گله‌جك». ـ دئدي ـ «اوْنا ياراشان بير شؤلن ترتيب ائتمه‌لي‌سن. آشپازخانايا تاپيشير.. قوي بيزيم ده بارماغيميزين دادين آنلاسين..».

گؤزلرين ايته زيلله‌دي. آج ايت اويان ـ بويانا وورنوخور يئري دئشه‌له‌ييردي.

ـ «گئرچكدن بو آغ دئوه قنيم تاپيلارمي؟..».

و قوبوش بيلمه‌دي خان اوْندان سوروشورمو يا نئشه پريسيندن..!

 

آغيزلاريندان بوغ پوسكورولن كندلي‌لر، شاشقين ـ شاشقين دؤرد دؤوره‌سي چپرلي بير محوطه‌نين ائشييينده آرابانين بير تكرينه باغلانميش دوم آغ ايته، اونون ايتي، قرارسيز و وحشي حركاتينا، تايي گؤرونمه‌ميش هئيبه‌تينه، سونرا اوجا تخت اوستونده اوْتوران قاسيم‌خان و يولداشي سهراب‌خانا باخيرديلار. سهراب گوده اولدوغوندا آرتيق يوغون گؤرونوردو. باشينداكي پهلوي بؤرك و اوزونون سيزاناق اولدوغو اونو چيركين بير قولچاغا بنزه‌ديردي. آما هر لحظه باخاجاغيني ده‌ييشن، نارين و پارلاق گؤزلرله ديقتله زيلله‌نمه‌سي، اونو فيكيرلي و چوخ احتياط‌جيل بير آدام  اولدوغونو گؤستريردي. او قاپلاني سوزه‌رك هم ده قاسيم‌خانا تكليف اوچون دئدي :

ـ «چوخ گوجلودور.. دوغرودا دا ائله آدينا گؤره وار. منيم طهران ”زوْو پارك“يندا گؤردويوم آسلانلاري اينان وورسايدين بونون گؤتونه گيره‌ردي!»..

قاسيم‌خان پيققيلدادي. اونون تعريفيني بيه‌نميشدي:

ـ «بو ايتي 50 داوارلا ده‌ييشميشم.. اوُدوزماميشام؟!»

سهراب‌خان ايته زيلله‌نديكجه اونون فوق‌العاده‌ليينه داها امين اولوردو. حيس ائتدي ائششك ساييلير.. دئدي:

ـ «من اولسايديم هه.. آمما سن يوخ! هر حالدا هره‌نين بير دومويو وار. منيمكي داها اوجوز باشا گلن آليشيقدير. خوْروز دؤيوشدورمك داها خانيم‌لار داماغينا اويغون‌دور..»

قاسيم‌خان اونون ايشاره‌سين آنلاييب قاققا چكدي. چاشكالاريني اورمو چاخيريندان دولدوردو.

ـ «من هميشه سني آلقيشلاميشام قاسيم‌به‌ي! بئش ـ اون ايلده دؤرد كندي يييه‌لنمك، ”توغرول“ كيمي قاچاقچي و ياغي ايله باشارماق دوُوو... كاش من ده سنين كيمي ائله اوّلدن باشيما بلا اولانلاري كؤچورده‌رديم.. آما نئيه‌ييم اوره‌ييم كؤوره‌ك‌دير.»

قاسيم‌خان دويدو يانشاقليغي باشلاياجاق. سؤزون كسدي:

ـ «گلدييينيزه گؤره چوخ مينتدارام. فيكر ائديرم ايلك دفعه‌دير بو ايتي گؤرورسوز؟!».

ـ «دوْغروسو بو زامان گلمه‌يي اصلن بينمزديم.. بيليرسن شهرده بير آز قاريشيقليق‌لار وار.. دئدي قوْدولار دا وار.. سن كي ياخشي بيليرسن قورد دومانلي گون آختارار».

قاسيم‌خان اليله اونون كوره‌يينه چاليب:

ـ «قوْرخما! ايندي‌يه‌جن كيمسه خانا بير سؤز دئمه‌ييب و دئيه‌مز.. آهان اودا گؤزله‌ديييميز ايت..».

ايكي نفر زنجيرله آچيق قومرال رنگده اولان بير ايتي چكه ـ چكه گتيريرديلر. اونلارين آرديجا قاراشين بير يئني يئتمه اوغلان توتغون و پوزغون اوْلدوغونو گيزلتمه‌يه چاليشان و قيزارميش گؤزلري رغمينه آجيقدان قاشلاريني چاتميش حالدا چپره ياناشيردي.

خانين آداملاري‌نين چكيشي قارشيسيندا ايت ديره‌نير، دؤنوب آرخادا گلن يييه‌سينه باخماق ايسته‌سه‌ده، زنجير اونا ايمكان وئرميردي. بو اوزدن داها نادينج‌ليك گؤستريردي..

ـ «چوخ چابالايير ، جانلي ـ باشلي گؤرونور..» سهراب خان گؤزون ايتدن چكمه‌دن دئدي.

ـ «ايندي جانلي ـ باشليغيني قاپلان اونا گؤسته‌‌ره‌ر..» قاسيم‌خان غضب‌له دئدي.

ايتي چپره ساري سوروكله‌ييب ايچري بوراخديلار. اوغلان اونو يوْشوتماغا قالخاراق باش ـ قوُلاغين توُمارلادي...

نئچه لحظه ايكي ايت بير ـ بيرينه قانلي ـ قانلي باخديقدا نه ائده‌جكلريني ياخشي باشا دوشدولر.

قوُرو يئميش‌لرله دوموك اولان قاسيم به‌ي، هاميدان آرتيق نيگران و اضطرابلي گؤرونوردو. اؤزونو ايتي شراب‌لا يوشوتماغا چاليشيردي. آبيري بو ساواشا باغلي‌ اولانلار كيمي ايدي. سانكي اؤزو چپر ايچريسينده قوردئش”ين قاباغيندا دايانميش كيمي ايدي..

سهراب‌خان بير قاخ سوْموراراق يابانجي ايتدن گؤزون چكمه‌دن قاسيم‌خانا خطاب:

ـ «قوُردا آرتيق بنزه‌يير.. اولمايا قورد توخوموندان دير؟!» دئدي.

ـ «قاپلانا فرق ائتمز.. قورد يا قوردا اوخشار.. هر حالدا بونو قاپلان يئنه‌جك».

سهراب خان اونون دئديكلريني آلديرمادان دئدي:

ـ «آما سورو ايتي خطرلي اولور..»

بونونلا بئله سهراب‌خان، قاسيم‌خاني مرجلشمه‌يه ماراقلانديرا بيلمه‌ديييني آنلادي!

«قوردئش» كهروبا كيمي چكمه‌لي اولان بال بوْياقلي گؤزلريله، آل اوزون ديليني ساللاياراق لهله‌مكده‌كن قاني سوْيوق دورموشدو. لاكين قاپلان سانكي اوُزاقدا بير شاققا ات گؤرور، بير يئرده دينج دورمايير، هئي آتيلير دوشور و قيريق ـ قوروق سس‌لر چيخارتيردي. «تورغاي» ايتين قولاغينا نه‌سه دئييب ايتي آچدي. بو طرفدن ده قاپلاني آچديلار. قاپلان سورعتله قوردئش”ه ساري يورودو، آما آرا ساخلاياراق داياندي. بير لحظه هر ايكي ايت دوُروملاريني يوخلاديلار. گؤز ـ گؤزه ديره‌ديلر. سونرا بير ـ بيريندن گؤز اوزمه‌دن مئيداني آدديملاديلار. قاپلان قاباغيندا دايانان ايتين قاني سويوقلوغوندان توكلري اورپريردي. قاسيم‌خان اؤز ايتيني اؤجه‌شديرمك اوچون اوْتوردوغو يئردن آزجا قالخاراق باغيردي:

ـ «قاپلان!.. يومول حئيوان!..».

قاپلان بير آن دؤنوب يييه‌سينه باخدي.. سانكي هر واخت كيمي قامچيني كوره‌كلرينده حيس ائديردي.. بيردن قوردئشين اوستونه سيچرادي. قوردئش چيييني ايله اونون جومماسين سووا بيلدي. لاكين يئنه سايماز و سايخاش دورموشدو. اوغلان آرا وئرمه‌دن اونو تحريك ائديردي...

بو كز ايت‌لر جانلي سارماشديلار. قوردئش قاپلانين توُلاليقدان كسيلميش بير قولاغين جيرا بيلدي. قاپلان اولاييب گئري چكيلدي. آما پنجه‌لريله آتيلاراق قوردئشين چيينيندن وورب ايتي ديشلريله اونو يارالادي. قان دادي داماغينا چاتينجا سانكي قودوردو. يئنه بير ـ بيرينه گيريشديلر. آغير پنجه‌لريله  بير ـ بيريني تورپاغا چالير، يئرده اوه‌ده‌مكله قورخولو سسلر تؤره‌ديرديلر. ايزله‌ييجي‌لر درين بير سوكوتا دالميش، حئيوانلارين قووغالاريني تاماشا ائديرديلر.

قوردئش قاپلانين قاريني آلتيندان كئچيب اونون بوْينونو توتماق ايسته‌ينده قاپلان اونون آماجي يولوندان گئري چكيلدي. او حالدا اونون آشماغيندان فايدالاناراق اوستونه آتيلدي. ايت‌لر چاتاللاشديلار. حيات قووغاسي بوتون دهشتي ايله جانلانماقدا ايدي. قاپلان حريفي‌نين بوغازيندان ـ دئمك گوجسوز يئريندن ـ توتماغا قالخدي. لاكين او آندا قوردئشين آغير و ايتي جايناقلاري شيدّتله باشيندان ده‌يه‌رك توكلريني يولاركن بوْغازيني جيزدي. قاپلانين ديشلري بوشالدي. آرديجا دالي آشدي... بو دفعه ايكي ايت يالنيز هورومه‌يه كيفايت‌لنديلر. هر ايكي‌سيندن قان سوزور، آراسي كسيلمه‌دن لهله‌ييرديلر. نفس‌لري سرين هاوادا دوْنوردو.

بو دؤنه اوز ـ اوزه ديديشمه‌يه باشلاديلار. آياقلاري اوسته قالخماقدا ضعف نقطه آرامايا چاليشديلار..

تورغاي اؤز ايتيني چئشيدلي كلمه‌لرله آلقيشلاييردي..

 

قوبوش شيدتله تؤوشه‌يه‌رك جاماعات آراسيندان اؤزونه يول آچمايا چاليشيردي. او سورعتله قاسيم خانا ياناشدي. بللي ايدي اوزون بير يولو قاچميش. قاسيم‌خانين قولاغينا دئييلن سؤزلردن سهراب‌خان يالنيز نئچه كلمه دويا بيلدي. « آلا ـ بولا گئييملي.. سيلاحلي‌لار..»

فيكري ايتي يانيندا اولان قاسيم‌خان، آغزيني دولدوروب «جهنم اول! » كلمه‌لريني دئمه‌دن، آچيلان گوللر سسينده كلمه‌لر دوداقلاريندا دونوق قالدي. سهراب‌خان سورعتله يئريندن سيچرادي. كمرينده‌كي بئش آچيلاني چيخاردارـ چيخارتماز نئچه قورشون اونلارين بساط‌لاريني داغيتدي. بونون آرديجا اوزون توفنگ داشييان نئچه اتلي مئيدانا گيرديلر و كندلي‌لرين سسلريله آلقيشلانديلار.

آتلي‌لارين اؤنونده اوْيناغان بير آتا مينن گنج زابيت قارووول توتمادان سهراب‌خانين آتماغا حاضير تاپانچاسيني ياردي.. جاماعاتين هاي ـ كويو مئيداني بوروموشدو.. دئمك 21 آذر انقلابي بورادا دا پيروز اولموشدو.

گؤيون بؤيرو قان رنگينه چئوريلن چاغ، ايكي خان سورودن آيريلميش داوار كيمي سيلاحلي عسكرلرين اؤنونده باخچاجيغا طرف گئديرديلر. تورغاي و آتاسيندان سئواي هامي اونلاري ايزله‌ييردي.

آتا ـ اوغول چييين  ـ چييينه چپره داياناراق گولومسه‌ييرديلر. . چپرين اورتاسيندا بوغازي ييرتيلميش و آل قانينا بله‌نن قاپلانين كؤكسو اوسته قوردئش دورموش غلبه ماهنيسي اؤتور كيمي داغلاردا زينگيلده‌ين سسي ايله اوُلاييردي.