اؤلوم هورمه‌سي

حميد آرغيش

 

گون اورتايا ياخين ايدي. اينجه پامبيق كيمي بولودلار گونشين اؤنوندن كئچركن آلاناراق، اوزاقلاردا داغلار آرخاسيندا قايب اولوردولار. كيچيك كندين اوغروندا اولان بير يام ياشيل تپه‌نين كؤكسونده «اوغوز» يوخلاميش يا اوتلاماقدا اولان قويون سوروسو ايله اوتورموشدو. گاهدان قورو يئل اسير، ياخيجي گونشين ائتكي‌سيني خفيف‌لنديرير، اوغوزون آلينا قونان تري قورودور، اوشودوردو آلينيني.

اوغوز يانينداكي بوخچاني اؤنونه چكدي. سورونون ايتي سانكي ناهار چاغيني آنلاميش، بير داشين كؤلگه‌سينه سيغينديغي يئردن قالخيب، اوغوزا ساري گلدي.. بو ايش ايته عادت اولموش كيمي گؤرونوردو. او هر گون اؤيلن چاغي ايكن اوغوز”ون كناريندا دايانيب ناهار پاييني آلاردي

اوغوز اوتوردوغو يئرين دؤوره‌سينه داوارلار ياييلميشديلار. بعضي‌سي اوتلايير، بعضي‌سي ايسه اوزانيب يا ياواشجا گؤوشه‌ييرديلر..

اوغوز بوخچاسيني آچميش، يئمكده ايدي. ايت اوغوزون يانينا چاتاركن دال قيچلاري اوسته اوتوروب، اللرينه سؤيكه‌ندي. گؤزلرين اوغوزا تيكدي. اوغز ايته باخيب: «سن ده آجيبسان حئيوان؟!» دئيه ايتي هايلادي. ـ «گل! گل توت!»

بير تيكه چؤره‌ك ايتين قاباغينا آتيلدي. ايت قورد هورومه‌سينه اوخشايان بير سس چيخارديب يئمه‌يه باشلادي.

اصلينده بو ايت، قورد تولاسي ايدي. اوغوز اونو تولاليقدان سورو و سورو ايت‌لريله بئجرميشدي. آنجاق دئديكلرين ترسينه بو «قورد دان اولان» قورد اولماميشدي!

ايت چؤره‌يي آغيزيندا اويان ـ بويانا آتاراق اوتدو. ايت هر گون ناهارا چؤره‌ك و اوغوزون ناهاريندان نه قاليرسا يئيه‌ردي.

ايت قويروغون ياواشجاسينا بولادي. دئمك باشقا بير تيكه‌ني گؤزله‌ييردي. اوغوز نئچه تيكه ده اونون قاباغينا آتدي. ايت اوغوز”لا برابر ناهارين بيتيردي. سونرا قويروغو ساللانميش حالدا، اؤنجه داشين كؤلگه‌سينه سيغينديغي يئره گئتدي.

داها اوغوزون چايي اوجاق اوسته دمله‌نميشدي. گوه‌ن و چؤل تيكانلاري‌نين آليشما سسيندن باشقا بير سوكوت دينله‌نميردي. اوغوز قوروشقاسين دولدوروب ديزي آلتينا قويدو. سونرا بوخچاسين آراييب، آغاجدان يونولموش و دوزه‌لميش بير دودويو چيخارتدي. اسكي بير آذربايجان هاواسي داغ ـ دره‌ني بورودو. حزين سس نارين و اينجه ـ اينجه آغلاما كيمي داغ ـ دره‌ني اوخشاييردي. بو هاوا دودوك تك آتاسيندان ياديگار قالميشدي. آتاسينا دا آتاسيندان

اوغوز بو هاواني چوخ سئويردي. هر دفعه دودويو دودغينا آلماق ايسته‌ينده اختيارسيز بو هاواني ترنم ائدردي. آتاسيني خاطيرلاداردي اونا! آتاسي سون گؤروشلرينده چوخ شاد گؤرونوركن چوخاسيني چيخارتميش، عسگر پالتاري گئيميشدي. او آذربايجاندا تزه‌جه قورولموش فرقه‌يه كؤنول‌له قوشولموش، وطني مدافعه ائتمه‌يه گئديردي. آتاسي الين اونون چينينه قويوب دئميشدي:

ـ «ايندي ائوين كيشي‌سي سن‌ اولوبسان.. وطنين منه و منيم كيمي عسگرلره بو گون چوخ نيازي وار.. وطن بيزي چاغيرير.. بيزيم بختور و خوشبخت‌لييميز وطنين آزاد و مستقل‌ليينده دير».

و سونرا بير خاطيره كيمي خاطيرده قالميشدي سون گئديشي. و بير داها گئري دؤنمه‌ميشدي   …

بيردن ايت اوتوردوغو يئردن قالخيب قولاقلارين شوشله‌دي. نئچه كره هورودو. اوغوز ايته باخدي. سونرا ايتين زيلله‌ندييي طرفه گؤز دولانديردي. اوزاقدان نئچه كؤلگه اونلارا ياناشيرديلار. قووزانان توز ـ دومان آراسيندا اوغوز اونلارين هئيكل‌لريني آنشيرا بيليردي. لحظه‌لر اؤتدوكجه اوغوز اونلاري آرتيق سئچه بيليردي. اونلار ياناشديقجا آياقلاري آلتيندا يئر تيتره‌ييردي.

اينتيظاملي بير سيرادا حركت ائده‌ن بير آلاي عسگر اوغوزون كنارينا چاتدي. ايت آراسي كسيلمه‌دن هورويور، سانكي اونلارا يورومه‌يه بويوروق گؤزله‌ييردي اوغوزدان.. دسته باشي اوغوزون ايكي آدديميندان كئچدي. قويونلارين اراسيندا سانكي قورد دوشموشدو. هره‌سي بير طرفه ياييلميشلار. توز ـ تورپاق عسگرلرين آياقلاري آلتيندان گؤيه سوورولوردو. عسگرلرين قيافه‌لريندن يورغونلوق دالغالانيردي.. اونلارين ياراقلاري گونون ياخيجي و وحشيجه شاخان شوعالاري آلتيندا پاريلداييردي.

بو ايلك دؤنه دئييلدي كي، اوغوز ياراقلي بير آلايي گؤروردو. بو سون ايللرده كنددن بير آز آرالي بير ساخلوو تيكيلميشدي و اوغوز گاهدان گزمه‌يه يا قاچماغا ديشاري چيخان عسگرلري دفعه‌لرله گؤرموشدو..

عسگرلر بير ـ بير اونون اؤنوندن كئچيب، يئنه توز ـ دوماندا غيب اولوردولار، بير حالدا كي آرخالاريندا بير دومان ياديگار قالميشدي.

×××

آخشا اوستو ايدي.  گاهدان داغلاردان أسن سازاق، اوغوزون كؤمور قاراسي قارا تئل‌لرين اوخشاييردي. گونش گئتديكجه اؤزونو داغلارين آرخاسينا ساري يورغون ـ يورغون چكيردي. باتي‌دا، گونشين دينجه‌له‌جك يئري اولان داغلارين باشيندا كي سايخاش دوران بولودلار آل بوْيانميشديلار. گئجه‌نين قارا اوردوسونون قاراوول‌لاري گؤرونمه‌يه باشلاميشدي.

اوغوز سورونو ييغيردي. ايت هردن هافيلداييب، اويان ـ بويانا قاچاراق داوارلاري بير يئره توپلاييردي. قويونلارين بع ـ بع سسلري چؤلون اوجالماقدا اولان بؤجك‌لرين سسلريني چولقاميشدي.

اوزاقلاردا يئري بللي اولمايان بير قوردون اولاماسي اؤلوم ماهنيسي كيمي گاهدان داغ ـ دره‌يه ياييليردي.

اوغوز سورونو كنده ساري سوردو. سورو بو يولو يوزلرجه دفعه گليب، گئري دؤنموشدو. كيمسه يارديم ائتمه‌دن ائوي تاپيب ايتمه‌دن، آزمادان مقصده چاتا بيلردي.

ايت سورونون ساغ طرفينده تمكين‌لي آدديم‌لار آتيردي. هردن ده اوغوز اونون هورومه‌سيني داوارلارين سسلري آراسيندان ائشيديردي.

داوارلارين اوتلاماق يئري قصبه‌نين اوستونده قرار تاپان بير تپه‌جي‌يين دؤشو ايدي.

هله يولون چوخو گئديلمه‌دن، اوغوز آياغينا آغير بير زادين توخونماسين دويدو. دايانيب اونا باخدي. قارانليقدا نه اولدوغونو سئچه بيلمه‌دي. أييليب اونو توز ـ تورپاق ايچيندن اووجونا آلدي. توز ـ تورپاغي سيلين‌سين دئيه، نئچه دفعه كؤينه‌يينه سورتدو.

يئنه نئچه لحظه ايدي كي، يئري بللي اولمايان قوردون سسي اوجالميشدي. هاوا ياواش ـ ياواش تام قارانليق‌لاشيردي. قصبه‌نين آراسيرا يانان ايشيق‌لاري گؤرونمه‌يه باشلاميشدي. سورو ايتي گاهدان اوغوزا باخير، باشيني گؤيه توتاراق اوجادان هافيلداييردي. اوغوز آستا ـ آستا آدديم آتاراق الينده كي جسم ايله اويناييردي.

يئنه قوردون سسي قالخدي. بو دفعه اولدوقجا ياخيندا اولدوغو سئزيليردي. اوغوز نئچه دفعه اطرفينا گؤز دولانديردي لاكين هئچ نه آلديرمادان تاپديغي ايله اوينامايا داوام وئريردي. سورو ايتي هاميدان آرخادا آدديم‌لاييردي. بيردن يئرينده دايانيب دريندن و اوجا بير اولاييشا پناه گتيردي. لاكين اونون سسي كسيلمه‌دن دهشتلي بير پارتلاييش اوغوز اولان يئردن قالخيب، اوغوزون بده‌ني‌نين تيكه‌لري اود پارچالاري ايله بيرگه چؤلون توز ـ تورپاغينا ياييلدي. پارتلاييش سسيندن سورو اطرافا داغيلدي. ايت ده بير طرفه جومدو. ايت گئري دؤنوب اوغوزون باشينا نه گلديييني بيلمه‌يه جورعتي يوخ ايدي. سوكوت نئچه آن كؤوشني بورودو.

اوغوز تورپاق ايچيندن تاپان زاد عسگرلرين بيريسي‌نين ال بومباسي ايدي كي، قاچاندا كمريندن دوشموش و اوغوزا قيسمت اولموشدو.